چگونه BPD در سونوگرافی جنین به تخمین سن کمک می‌کند؟

BPD در سونوگرافی جنین چیست؟
تیم تولید محتوا ایران نوبت
1403/12/21

BPD و اهمیت آن در سونوگرافی جنین

BPD و اهمیت آن در سونوگرافی جنین
Biparietal Diameter فاصله‌ بین دو نقطه مخالف استخوان‌های پاریتال در بالاترین قسمت سر جنین می باشد. دیامتر استخوان آهیانه (BPD) یکی از پارامترهای بیومتریک اساسی است که برای ارزیابی اندازه جنین استفاده می‌شود. BPD به همراه دور سر (HC)، دور شکم (AC)، و طول ران (FL) محاسبه می‌شود تا وزن تخمینی جنین به دست آید. در سه ماهه دوم، این اطلاعات می‌توانند برای تخمین سن حاملگی و تعیین تاریخ تقریبی زایمان (EDD) استفاده شوند.

اندازه‌گیری قطر استخوان پاریتال

اندازه‌گیری BPD معمولاً بین هفته‌های 13 تا آخر حاملگی انجام می‌شود. این اندازه‌گیری از طریق سونوگرافی انجام شده و نیاز به دقت بالایی دارد تا اطمینان حاصل شود که اندازه‌گیری دقیقاً در بزرگ‌ترین قطر سر جنین انجام شده است. BPD در پیش‌بینی سن حاملگی از هفته ۱۴ تا ۲۰ دقیق تر است. تنوع در اندازه‌گیری‌ها پس از این زمان افزایش می‌یابد. دیامتر آن همچنین ممکن است تحت تأثیر عواملی مانند ناهنجاری‌های شکل سر، وضعیت سر به پایین (breech)، یا بارداری‌های چند قلویی قرار گیرد. در صورت وجود شکل غیرمعمول سر، دور سر (HC) ممکن است اندازه‌گیری قابل اعتمادتری باشد.

تفسیر نتایج عرض جمجمه جنین

تفسیر نتایج عرض جمجمه جنین
اندازه‌های BPD بر اساس سن حاملگی دسته‌بندی می‌شوند. جدول‌های مرجعی وجود دارند که نشان می‌دهند مقادیر BPD در هر سن حاملگی چه باید باشد. مقادیر بسیار بزرگ یا کوچک می‌توانند نشان‌دهنده برخی از شرایط پزشکی باشند که نیاز به پیگیری بیشتر دارند. پزشکان برای ارزیابی سلامت و رشد جنین، عرض جمجمه (BPD) را در کنار سایر اندازه‌گیری‌های بیومتری مانند دور سر (HC)، دور شکم (AC)، و طول استخوان فمور (FL) تحلیل می‌کنند. اگر BPD در محدوده‌ای طبیعی باشد و با سایر شاخص‌ها هماهنگی داشته باشد، این نشان‌دهنده رشد مناسب جنین است. اما اگر عرض جمجمه با سایر شاخص‌ها همخوانی نداشته باشد، پزشک ممکن است بررسی‌های بیشتری را توصیه کند.
در کنار BPD، HC، AC، و FL، معیار دیگری به نام HL (Humeral Length - طول استخوان بازو) نیز در برخی مواقع اندازه‌گیری می‌شود. طول استخوان بازو (هومرس) می‌تواند مفید باشد به خصوص در مواردی که پزشکان به دنبال ارزیابی‌های دقیق‌تری از رشد اندام‌های جنین هستند یا در مواردی که نشانه‌هایی از ناهنجاری‌های احتمالی وجود دارد.

موارد غیرطبیعی در اندازه‌گیری BPD و تاثیرات بالینی آن

موارد غیرطبیعی در اندازه‌گیری BPD و تاثیرات بالینی آن
اندازه‌ دو استخوان آهیانه که خیلی کوچکتر یا بزرگتر از حد نرمال باشد می‌تواند نشان‌دهنده وجود ناهنجاری‌ها یا شرایط خاصی در رشد جنین باشد. در اینجا به تفصیل به برخی از این شرایط و تأثیرات بالینی آن‌ها پرداخته می‌شود:
رشد ناکافی داخل رحمی (IUGR):
اگر BPD به طور قابل توجهی کوچکتر از حد معمول باشد، ممکن است نشان‌دهنده IUGR باشد. IUGR وضعیتی است که در آن جنین به اندازه کافی رشد نمی‌کند و می‌تواند ناشی از عوامل متعددی باشد، از جمله مشکلات جفت، فشار خون بالا در مادر، یا عفونت‌ها. جنین‌های دارای IUGR ممکن است در معرض خطر بیشتری برای مشکلات سلامتی در دوران نوزادی، کودکی و حتی بزرگسالی قرار داشته باشند.
ماکروزومی:
در مقابل، BPD که بزرگتر از حد معمول است ممکن است نشان‌دهنده ماکروزومی باشد، که در آن جنین بزرگ‌تر از حد نرمال است. این می‌تواند به دلیل دیابت بارداری در مادر، عوامل ژنتیکی، یا تغذیه بیش از حد مادر باشد. ماکروزومی می‌تواند منجر به زایمان دشوارتر و نیاز به سزارین شود.
ناهنجاری‌های ساختاری سر:
در برخی موارد، اختلافات در BPD ممکن است نشان‌دهنده ناهنجاری‌های ساختاری در سر جنین باشد، مانند میکروسفالی (سر بسیار کوچک) یا هیدروسفالی (تجمع مایع در مغز). این شرایط می‌توانند تأثیرات جدی بر رشد طبیعی مغز و توانایی‌های آتی کودک داشته باشند.
تأثیرات بالینی:
شناسایی این شرایط از طریق اندازه‌گیری‌های دقیق BPD اهمیت بسزایی دارد، زیرا می‌تواند به تعیین نیازهای نظارتی و مداخلات پزشکی زودهنگام کمک کند. پزشک ممکن است توصیه کند که اندازه‌گیری‌های بیشتری از جمله اسکن‌های دقیق‌تر و تست‌های تخصصی‌تر انجام شود تا از سلامت جنین اطمینان حاصل شود و برنامه‌ریزی مناسب برای زایمان انجام شود.
انجام سونوگرافی برای تشخیص زودهنگام مشکلات احتمالی بسیار کمک کننده و ضروری است و سلامت مادر و جنین را تضمین می‌نماید. در روشنا، مرکز تصویربرداری غرب تهران با استفاده از دستگاه‌های پیشرفته و حضور پزشکان متخصص، می‌توانید از بهترین خدمات سونوگرافی لذت ببرید. برای حفظ سلامتی خود و فرزندتان، همین حالا نوبت خود را با کلیک بر دکمه دریافت نوبت رزرو کنید.
موارد غیرطبیعی در اندازه‌گیری BPD و تاثیرات بالینی آن

سخن آخر

در اینجا، اهمیت اندازه‌گیری قطر دو پاریتال (BPD) در سونوگرافی جنین را بررسی کردیم که یکی از شاخص‌های کلیدی برای ارزیابی سلامت و رشد جنین است. این معیار به پزشکان کمک می‌کند تا تخمین دقیق‌تری از سن حاملگی داشته باشند و تاریخ تقریبی زایمان را مشخص کنند. اندازه‌های غیرمعمول در BPD می‌توانند نشان‌دهنده وجود شرایط خاصی باشند که نیاز به پیگیری و مداخلات پزشکی دارند. به همین دلیل، سونوگرافی دوره‌ای و دقیق برای هر زن بارداری ضروری است تا اطمینان حاصل شود که رشد جنین در مسیر صحیح است. مرکز روشنا با فراهم آوردن دستگاه‌های پیشرفته و پزشکان مجرب، بهترین محیط را برای انجام این آزمایش‌های حیاتی فراهم می‌آورد.


منابع
Radiopaedia
Clevelandclinic
Hexahealth

BPD مخفف قطر دو پاریتال (استخوان آهیانه) است که فاصله‌ای بین دو استخوان پاریتال سر جنین را نشان می‌دهد.

بله، تغییرات غیرعادی در آن ممکن است نشان‌دهنده ناهنجاری‌های کروموزومی باشد.

بیماری‌هایی مانند دیابت و فشار خون بالا می‌توانند بر رشد جنین و در نتیجه آن تاثیر بگذارند.

لیست نظرات

زینب عسکری

خیلی ممنونم از دقت و پاسخ‌دهی دقیق دکتر به من خیلی کاربلد هستند. هر نگرانی و سوالی داشتم با حوصله جواب دادند.


مرکز تصویربرداری روشنا - بهترین مرکز غرب تهران