پولیپ رحم چگونه تشخیص داده می‌شود و چه تفاوتی با فیبروم دارد؟ پولیپ از پوشش داخلی رحم و فیبروم از عضله آن ایجاد می‌شود. در این مقاله با روش‌های تشخیص این دو آشنا شوید.
چگونه پولیپ را از فیبروم تشخیص می‌دهند؟
آنچه در این مقاله می‌خوانید
تفاوت پولیپ و فیبروم رحم چیست؟
پولیپ و فیبروم رحم در اصل از دو بافت متفاوت ایجاد می‌شوند و محل رشد آن‌ها نیز متفاوت است. زائده بافتی از پوشش داخلی رحم ایجاد می‌شود اما میوم رحم از بافت عضلانی و همبند رحم منشأ می‌گیرد. هر دو ممکن است باعث خونریزی غیرطبیعی شوند یا هیچ علامتی نداشته باشند. برای تشخیص و انتخاب درمان علاوه بر اندازه ضایعه محل قرارگیری علائم و شرایط فرد نیز بررسی می‌شود.
محل رشد: زائده بافتی معمولاً به دیواره داخلی رحم متصل است و به داخل حفره رحم برجسته می‌شود. اتصال آن ممکن است به‌صورت پایه‌ای باریک یا سطحی پهن باشد.
علائم احتمالی: لکه‌بینی بین قاعدگی‌ها خونریزی نامنظم و خونریزی پس از یائسگی از علائم احتمالی آن هستند. بااین‌حال بعضی زائده بافتی بدون علامت‌اند و هنگام سونوگرافی شناسایی می‌شوند.
> اهمیت اندازه: اندازه زائده بافتی به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که به درمان نیاز دارد یا نه. سن وضعیت یائسگی وجود خونریزی و عوامل خطر نیز در تصمیم‌گیری اهمیت دارند.
روش بررسی: بررسی معمولاً با سونوگرافی آغاز می‌شود و گاهی به سونوگرافی با تزریق مایع یا هیستروسکوپی نیاز دارد. در صورت برداشتن زائده بافتی بافت آن برای تعیین ماهیت ضایعه بررسی می‌شود.
انتخاب درمان: بعضی زائده بافتی بدون علامت و کم‌خطر را می‌توان با نظر پزشک پیگیری کرد. در صورت خونریزی وجود عوامل خطر یا برخی مشکلات باروری ممکن است برداشتن زائده بافتی پیشنهاد شود.
محل رشد: میوم رحم می‌تواند در دیواره عضلانی رحم زیر سطح خارجی یا به سمت حفره رحم رشد کند. نوعی که به داخل حفره برجسته می‌شود. میوم رحم زیرمخاطی نام دارد و ممکن است با زائده بافتی اشتباه شود.
علائم احتمالی: قاعدگی‌های سنگین یا طولانی احساس فشار در لگن و گاهی تکرر ادرار از علائم احتمالی هستند. البته بسیاری از میوم رحم بدون علامت‌اند و به‌طور اتفاقی تشخیص داده می‌شوند.
اهمیت اندازه: اندازه و محل میوم رحم هر دو بر علائم و انتخاب درمان اثر دارند. برای مثال یک میوم رحم کوچک نزدیک حفره رحم ممکن است خونریزی بیشتری نسبت به میوم رحم بزرگ‌تر در سطح خارجی ایجاد کند.
روش بررسی: سونوگرافی معمولاً روش اولیه تشخیص میوم رحم و بررسی اندازه و محل آن است. در شرایط خاص برای ارزیابی دقیق‌تر یا برنامه‌ریزی درمان ام‌آر‌آی یا بررسی‌های دیگر درخواست می‌شود.
انتخاب درمان: درمان بر اساس شدت علائم کم‌خونی محل و اندازه میوم رحم و برنامه بارداری انتخاب می‌شود. گزینه‌ها می‌توانند شامل پیگیری، دارو، روش‌های مداخله‌ای یا جراحی باشند.
پولیپ رحم
منشأ: زائده بافتی بر اثر رشد بیش‌ازحد بخشی از پوشش داخلی رحم یا آندومتر ایجاد می‌شود. این ضایعه معمولاً خوش‌خیم است و می‌تواند به‌صورت تکی یا متعدد وجود داشته باشد.محل رشد: زائده بافتی معمولاً به دیواره داخلی رحم متصل است و به داخل حفره رحم برجسته می‌شود. اتصال آن ممکن است به‌صورت پایه‌ای باریک یا سطحی پهن باشد.
علائم احتمالی: لکه‌بینی بین قاعدگی‌ها خونریزی نامنظم و خونریزی پس از یائسگی از علائم احتمالی آن هستند. بااین‌حال بعضی زائده بافتی بدون علامت‌اند و هنگام سونوگرافی شناسایی می‌شوند.
روش بررسی: بررسی معمولاً با سونوگرافی آغاز می‌شود و گاهی به سونوگرافی با تزریق مایع یا هیستروسکوپی نیاز دارد. در صورت برداشتن زائده بافتی بافت آن برای تعیین ماهیت ضایعه بررسی می‌شود.
انتخاب درمان: بعضی زائده بافتی بدون علامت و کم‌خطر را می‌توان با نظر پزشک پیگیری کرد. در صورت خونریزی وجود عوامل خطر یا برخی مشکلات باروری ممکن است برداشتن زائده بافتی پیشنهاد شود.
فیبروم رحم
منشأ: میوم رحم توده‌ای معمولاً خوش‌خیم است که از سلول‌های عضلانی و بافت همبند رحم تشکیل می‌شود. برخلاف زائده بافتی منشأ آن پوشش داخلی حفره رحم نیست.محل رشد: میوم رحم می‌تواند در دیواره عضلانی رحم زیر سطح خارجی یا به سمت حفره رحم رشد کند. نوعی که به داخل حفره برجسته می‌شود. میوم رحم زیرمخاطی نام دارد و ممکن است با زائده بافتی اشتباه شود.
علائم احتمالی: قاعدگی‌های سنگین یا طولانی احساس فشار در لگن و گاهی تکرر ادرار از علائم احتمالی هستند. البته بسیاری از میوم رحم بدون علامت‌اند و به‌طور اتفاقی تشخیص داده می‌شوند.
اهمیت اندازه: اندازه و محل میوم رحم هر دو بر علائم و انتخاب درمان اثر دارند. برای مثال یک میوم رحم کوچک نزدیک حفره رحم ممکن است خونریزی بیشتری نسبت به میوم رحم بزرگ‌تر در سطح خارجی ایجاد کند.
روش بررسی: سونوگرافی معمولاً روش اولیه تشخیص میوم رحم و بررسی اندازه و محل آن است. در شرایط خاص برای ارزیابی دقیق‌تر یا برنامه‌ریزی درمان ام‌آر‌آی یا بررسی‌های دیگر درخواست می‌شود.
انتخاب درمان: درمان بر اساس شدت علائم کم‌خونی محل و اندازه میوم رحم و برنامه بارداری انتخاب می‌شود. گزینه‌ها می‌توانند شامل پیگیری، دارو، روش‌های مداخله‌ای یا جراحی باشند.
پولیپ رحم چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص زائده بافتی رحم با بررسی علائم و سابقه پزشکی آغاز می‌شود و معمولاً با سونوگرافی ادامه پیدا می‌کند. اگر نتیجه واضح نباشد یا بررسی بیشتری لازم باشد پزشک روش‌های تکمیلی را پیشنهاد می‌دهد. همه افراد به انجام تمام مراحل زیر نیاز ندارند.
اگر به دنبال سونوگرافی در غرب تهران هستید مرکز روشنا با بهره‌گیری از دستگاه‌های پیشرفته امکان بررسی رحم و تخمدان‌ها را فراهم می‌کند. تصاویر سونوگرافی به پزشک در شناسایی ضایعاتی مانند زائده بافتی و میوم رحم و تعیین نیاز به بررسی‌های تکمیلی کمک می‌کنند.
بررسی علائم و سابقه پزشکی
پزشک ابتدا درباره لکه‌بینی بین قاعدگی‌ها خونریزی‌های نامنظم یا خونریزی پس از یائسگی سؤال می‌کند. زمان شروع علائم شدت خونریزی و داروهای مصرفی نیز بررسی می‌شوند. در صورت نیاز، معاینه برای شناسایی علت‌های دیگر خونریزی انجام می‌شود. این اطلاعات به انتخاب روش تشخیصی مناسب کمک می‌کنند اما به‌تنهایی وجود زائده بافتی را تأیید نمی‌کنند.سونوگرافی واژینال
سونوگرافی واژینال یکی از روش‌های اصلی بررسی پوشش داخلی رحم و شناسایی زائده بافتی است. در این روش پروبی باریک با رضایت بیمار داخل واژن قرار می‌گیرد تا تصاویر دقیق‌تری از رحم تهیه شود. زائده بافتی ممکن است به‌صورت برجستگی موضعی در پوشش داخلی رحم دیده شود. بااین‌حال گاهی افتراق آن از لخته خون یا میوم رحم زیرمخاطی به بررسی تکمیلی نیاز دارد.اگر به دنبال سونوگرافی در غرب تهران هستید مرکز روشنا با بهره‌گیری از دستگاه‌های پیشرفته امکان بررسی رحم و تخمدان‌ها را فراهم می‌کند. تصاویر سونوگرافی به پزشک در شناسایی ضایعاتی مانند زائده بافتی و میوم رحم و تعیین نیاز به بررسی‌های تکمیلی کمک می‌کنند.
سونوهیستروگرافی
در سونوهیستروگرافی مقدار کمی سرم نمکی استریل از طریق لوله‌ای باریک وارد حفره رحم می‌شود. هم‌زمان سونوگرافی انجام می‌گیرد تا سطح داخلی رحم با وضوح بیشتری بررسی شود. مایع با فاصله‌دادن دیواره‌های حفره رحم مشاهده شکل و محل ضایعه را آسان‌تر می‌کند. این روش در تشخیص زائده بافتی و افتراق آن از میوم رحم زیرمخاطی کاربرد دارد.هیستروسکوپی
در هیستروسکوپی پزشک وسیله‌ای باریک و مجهز به دوربین را از مسیر واژن و دهانه رحم وارد حفره رحم می‌کند. این روش امکان مشاهده مستقیم ضایعه و بررسی محل اتصال آن را فراهم می‌سازد. در بسیاری از موارد می‌توان زائده بافتی را در همان جلسه برداشت و برای بررسی بافت فرستاد. نحوه کنترل درد و نیاز به بی‌حسی یا بیهوشی به شرایط بیمار و نوع اقدام بستگی دارد.بررسی زائده بافتی در آزمایشگاه
پس از برداشتن زائده بافتی بافت آن معمولاً برای بررسی پاتولوژی به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. متخصص پاتولوژی نمونه را زیر میکروسکوپ بررسی می‌کند تا ماهیت آن مشخص شود. این بررسی نشان می‌دهد ضایعه خوش‌خیم است یا تغییرات پیش‌سرطانی یا سرطانی دارد. نتیجه پاتولوژی در کنار علائم و شرایط بیمار مسیر پیگیری یا درمان بعدی را مشخص می‌کند.چه علائمی می‌توانند نشانه پولیپ رحم باشند؟
بعضی زائده بافتی رحم بدون علامت هستند و به‌طور اتفاقی در سونوگرافی شناسایی می‌شوند. علائم زیر می‌توانند نیازمند بررسی باشند؛ البته وجود آن‌ها لزوماً به معنی ابتلا به زائده بافتی نیست.
لکه‌بینی بین دو قاعدگی: مشاهده خونریزی خفیف خارج از روزهای قاعدگی به‌ویژه اگر تکرارشونده یا تازه باشد باید بررسی شود. زائده بافتی یکی از علت‌های احتمالی است اما تغییرات هورمونی و مشکلات دیگر نیز می‌توانند چنین علامتی ایجاد کنند.
قاعدگی نامنظم یا طولانی: طولانی‌شدن خونریزی یا تغییر محسوس در الگوی همیشگی قاعدگنیازمند ارزیابی پزشکی است. پزشک با بررسی علائم و در صورت نیاز سونوگرافی علت‌های احتمالی مانند زائده بافتی یا میوم رحم را بررسی می‌کند.
خونریزی پس از یائسگی: هرگونه خونریزی یا لکه‌بینی پس از یائسگی حتی اگر اندک یا فقط یک‌بار باشد باید پیگیری شود. این علامت همیشه ناشی از بیماری خطرناک نیست اما بررسی علت آن و رد تغییرات غیرطبیعی پوشش رحم اهمیت دارد.
مشکل در بارداری: اگر بارداری با تأخیر مواجه شده باشد پزشک ممکن است بررسی حفره رحم را بخشی از ارزیابی ناباروری قرار دهد. بعضی زائده بافتی می‌توانند بر باروری اثر بگذارند اما وجود زائده بافتی به معنی ناباروری قطعی نیست.
خونریزی شدید همراه با علائم عمومی: خونریزی شدید همراه با ضعف قابل‌توجه، سرگیجه، غش، تنگی نفس یا درد شدید به ارزیابی فوری نیاز دارد. در این شرایط نباید منتظر نوبت معمول ویزیت یا سونوگرافی بمانید.
انواع میوم رحم
میوم رحم توده‌ای معمولاً خوش‌خیم است که از بافت عضلانی و همبند رحم تشکیل می‌شود. انواع اصلی آن بر اساس محل رشد دسته‌بندی می‌شوند. محل قرارگیری میوم رحم در کنار اندازه و تعداد آن می‌تواند بر علائم و انتخاب درمان تأثیر بگذارد.
میوم رحم داخل دیواره رحم یا اینترامورال
این نوع میوم رحم در بخش عضلانی دیواره رحم رشد می‌کند و از شایع‌ترین انواع میوم رحم است. با بزرگ‌شدن آن ممکن است اندازه یا شکل رحم تغییر کند. بعضی افراد هیچ علامتی ندارند، اما در برخی دیگر قاعدگی سنگین درد یا احساس فشار لگنی ایجاد می‌شود.میوم رحم زیر سطح خارجی رحم یا ساب‌سروزال
این میوم رحم در نزدیکی سطح بیرونی رحم قرار دارد و بیشتر به سمت فضای لگن رشد می‌کند. اگر بزرگ شود ممکن است به مثانه یا روده فشار وارد کند و باعث تکرر ادرار یا یبوست شود. تأثیر آن بر خونریزی قاعدگی معمولاً کمتر از میوم رحم نزدیک حفره رحم است.میوم رحم زیرمخاطی یا ساب‌موکوزال
این نوع درست زیر پوشش داخلی رحم ایجاد می‌شود و ممکن است به داخل حفره رحم برجسته شود. حتی در اندازه‌های کوچک نیز می‌تواند باعث خونریزی شدید یا طولانی شود و در بعضی افراد بر باروری اثر بگذارد. به دلیل محل قرارگیری افتراق آن از زائده بافتی گاهی به بررسی تکمیلی نیاز دارد.میوم رحم پایه‌دار
بعضی میوم رحم زیرسطح خارجی یا زیرمخاطی با یک پایه باریک به رحم متصل می‌شوند؛ بنابراین «پایه‌دار» بیشتر شکل اتصال آن‌ها را توصیف می‌کند نه یک محل رشد جداگانه. این ضایعات ممکن است بیرون رحم یا داخل حفره آن قرار بگیرند. به‌ندرت پیچ‌خوردن پایه می‌تواند درد ناگهانی و شدید ایجاد کند.میوم رحم دهانه رحم یا سرویکال
این نوع کم‌شیوع‌تر است و در بافت عضلانی دهانه رحم رشد می‌کند. بسته به اندازه و موقعیت ممکن است باعث خونریزی غیرطبیعی احساس فشار یا علائم ادراری شود. نزدیکی آن به مثانه حالب‌ها و سایر ساختارهای لگنی در برنامه‌ریزی درمان اهمیت دارد.
نتیجه‌گیری
زائده بافتی و میوم رحم ممکن است علائم مشابهی ایجاد کنند اما منشأ و محل رشد آن‌ها متفاوت است. زائده بافتی از پوشش داخلی رحم و میوم رحم از بافت عضلانی آن ایجاد می‌شود. تشخیص معمولاً با سونوگرافی آغاز می‌شود و در صورت نیاز بررسی‌های تکمیلی انجام می‌گیرد.وجود این ضایعات همیشه به معنی نیاز به جراحی نیست انتخاب درمان به علائم محل و اندازه ضایعه و شرایط فرد بستگی دارد. اگر لکه‌بینی مکرر قاعدگی‌های سنگین یا خونریزی پس از یائسگی دارید برای بررسی علت به متخصص زنان مراجعه کنید.
مرکز روشنا بهترین تصویربرداری در غرب تهران با حضور پزشکان باتجربه خدمات سونوگرافی رحم و تخمدان ارائه می‌دهد.بررسی دقیق تصاویر به شناسایی زائده بافتی و میوم رحم و تعیین محل و اندازه آن‌ها کمک می‌کند.نتایج این بررسی‌ها می‌تواند راهنمای متخصص زنان برای انتخاب مسیر مناسب پیگیری و درمان باشد. برای دریافت نوبت می‌توانید از طریق دکمه دریافت نوبت و یا از طریق شماره تماس 02144203934 با مرکز تماس بگیرید.
منابع
drlenkliman.com.au
drsam.co.nz
مرکز روشنا بهترین تصویربرداری در غرب تهران با حضور پزشکان باتجربه خدمات سونوگرافی رحم و تخمدان ارائه می‌دهد.بررسی دقیق تصاویر به شناسایی زائده بافتی و میوم رحم و تعیین محل و اندازه آن‌ها کمک می‌کند.نتایج این بررسی‌ها می‌تواند راهنمای متخصص زنان برای انتخاب مسیر مناسب پیگیری و درمان باشد. برای دریافت نوبت می‌توانید از طریق دکمه دریافت نوبت و یا از طریق شماره تماس 02144203934 با مرکز تماس بگیرید.
منابع
drlenkliman.com.au
drsam.co.nz
سوالات متداول
خونریزی قاعدگی به‌خودی‌خود مانع انجام سونوگرافی واژینال نیست. بااین‌حال خون و لخته ممکن است بررسی بعضی جزئیات داخل حفره رحم را دشوار کنند. اگر هدف بررسی ضایعه داخل رحم باشد مرکز تصویربرداری ممکن است زمان دیگری پیشنهاد دهد. در علائم شدید تصمیم درباره زمان بررسی باید پزشکی باشد.
پاپ‌اسمیر برای غربالگری تغییرات سلولی دهانه رحم است و آزمایش تشخیصی پولیپ داخل رحم محسوب نمی‌شود. طبیعی‌بودن نتیجه آن، علت خونریزی غیرطبیعی را مشخص نمی‌کند و وجود ضایعه داخل حفره رحم را نیز رد نمی‌کند. بررسی این دو موضوع مسیرهای متفاوتی دارد.
ممکن است هنگام ورود لوله باریک یا تزریق مایع، گرفتگی شبیه درد قاعدگی ایجاد شود. شدت ناراحتی در افراد متفاوت است و معمولاً مدت زیادی ادامه پیدا نمی‌کند. درباره مسکن مناسب از پزشک سؤال کنید. درد شدید یا رو به افزایش، تب و ترشح بدبو پس از انجام بررسی باید گزارش شود.
لیست نظرات
مهتاب رضایی
برای سونوگرافی به مرکز روشنا مراجعه کردم. برخورد محترمانه کارکنان و توضیحات پزشک باعث شد با آرامش بیشتری سونوگرافی رو انجام بدم. از مراجعه‌ام راضی بودم
مریم حسینی
من برای سونوگرافی رحم و تخمدان به روشنا رفتم. پزشک با حوصله به سؤال‌هام جواب داد و مراحل بررسی رو توضیح داد. در مجموع تجربه خوبی داشتم.
راحله قربانی
برای پیگیری فیبروم رحمم در روشنا سونوگرافی انجام دادم. گزارش قبلی رو هم همراهم برده بودم تا بررسی بشه. از توضیحات پزشک و آرامشی که موقع انجام سونوگرافی داشت راضی بودم
